ETKİLİ ÖĞRENME YOLLARI

PostaPaylas.com tarafından yazıldı..

A-OKUMA TEKNİĞİ
Özel Bir Yöntem İSOAT;Hafızanın üç özelliği vardır: Kaydetmek, saklamak ve gerektiği zaman kaydedilip saklanan bilgiyi geri çağırmak. Eğer başlangıçta bilgiyi yeterli ölçüde kaydedemiyorsanız, o bilgiyi saklamanız ve daha sonra da hatırlamanız beklenemez. Ders kitabım alıp büyük bir dikkatle okumak bile dersin öğrenilmesine yeterli olmadığı halde; birçok öğrenci yatarak, televizyona bakarak, odadaki konuşmalara kulak kabartarak çalışır. Sonra da çalıştığım halde başarılı olamıyorum duygusunu yaşar.

 
Ders çalışılan zamandan en üst düzeyde yararlanabilmeniz ve bilgiyi uygun kuvvette hafızaya kaydedip saklayabilmeniz için
 
İSOAT yöntemini uygulayabilirsiniz. Öğrenmek için okumak (İSOAT) 5 aşamadan meydana gelir. Bu aşamalar; izle, sor, oku, anlat ve tekrarla aşamalarıdır.
 
1.Adım: İZLE
Bu aşama kitapta o konu içinde ne anlatmak istendiğini anlamak için yapılan 2- 4 dakikalık hızlı bir göz atma işlemidir. Bunun için hızlı okuma tekniğini kullanabilirsiniz. Bu hızla göz gezdirme sırasında bütün yazıyı değil; konu başlıklarını, koyu yazılan yerleri, resim altlarını okumanız gerekmektedir. Burada önemli olan vazgeçmemektir. Unutmayın, eğer yenildiğinizi düşünürseniz yenilirsiniz. Eğer cesaret edemeyeceğinizi düşünürseniz, cesaret edemezsiniz. Hayatın cepheleri her zaman güçlü ve hızlıların olmaz. Ama er ya da geç kazanan, kazanacağını düşünenedir. Kendinize inanın.
 
2. Adım: SOR
Bir yazıyı ya da konuşmayı daha iyi anlayabilmek için kişinin kafasında sorular olması gerekir. Kafanızda soru olmadan bir konuyu anlamanız zordur. Bu nedenle konuyu hızlı okuyarak göz attığınız sırada edindiğiniz izlenime dayanarak sorular çıkartın. Ana ve ara başlıklar kolayca soruya dönüşebilir. Yazıda geçen tanımlar tipik sınav sorularıdır. Ayrıca benzerlik ve farklarla ilgili sorular çıkartabilirsiniz.
 
Bu sayılanlardan başka "Ne? , Nerede? , Nasıl? , Ne Zaman?" soruları sosyal dersler için tipik soru örnekleridir. Bu soruları bir kâğıda veya bir kartona yazın. Bu işlemi 3- 4 dakikada tamamlamaya dikkat edin.
 
3.Adım: OKU
Bu aşamada çıkartmış olduğunuz sorulara cevap vererek okuyun ve bulduğunuz cevaplan ana fikir ve temel kavramları içine alacak şekilde anahtar kelimelerle kâğıt veya kartonunuza kaydedin.
 
Okurken kitabınızda gerekli gördüğünüz yerlerde işaretlemeler yapın. Metnin ana fikri ve temel kavramlarına karşı duyarlı olmaya özen gösterin. Bunun için metnin yapışma dikkat ederek, , şu noktaları göz önünde bulundurun: "Çoğunlukla", "sonuç olarak", "özetle", "her zaman", "bu nedenle" gibi kelimelerin arkasından konuyla ilgili önemli fikirlerin geldiğini unutmayın. "Oku" aşamasının, konunun uzunluğuna göre 15- 25 dakikada tamamlanması gerekir.                                                      
 
4.Adım: ANLAT    
Bu aşamada kitabınızı kapatın ve aldığınız notlara dayanarak konuyu yüksek sesle anlatın. Bu anlatım sırasında ana fikir, temel kavram ve anahtar kelimelerin üzerinden geçilmesi gerekmektedir. Nasıl olsa öğrendim diye düşünerek bu aşamayı zaman kaybı olarak görmeyin, insan hafızasından kaynaklanan nedenlerden dolayı yeni öğrendiklerinin yarıdan fazlasını ilk bir saat içinde unutur. Bunun üstesinden gelebilmek için, tekrar yapılması gerekmektedir. Bu aşamada yapılan tekrarlar hafızadaki yeni bilginin kalıcı hale gelmesine yardımcı olur. Bu işlemin de 4-5 dakika sürmesi gerekir.

5. Adım: TEKRARLA
Bu aşamada not ve kartonlarınızı kaldırarak öğrendiklerinizi anlatmaya çalışın. Hafızanızdan tekrarlayamadığmız bilgiyi sınavda hatırlamanız mümkün değildir. Bu nedenle kendinize, neyi ne derece öğrendiğinizi dürüst olarak görme ve değerlendirme fırsatı verin. Eğer hatırlayamadığınız yerler varsa, bunları not alm ve daha sonra tekrar gözden geçirin.

B- DİNLEME TEKNİĞİ
Etkin dinleme öğrencinin; öğrendiklerine, öğretmeninin anlattıklarına odaklanarak onun ne demek istediğini fark etmesidir. İyi bir dinleyici olmanın temel koşulu dersleri aksatmamaktır; yani devamsızlık yapmamaktır. Dinlemeye yoluyla öğrenmenin başarılı olması, bireyin öğrenme için gerekli dinleme tekniklerini bilmesi gerekmektedir. Bu teknikler şöyle sıralanabilir:
 
Dinlemeye hazır olma: Konuyu daha önceden okumak dinleme Ve öğrenmeyi kolaylaştırır. Dikkati konuya toplama: Ders dinleyen öğrenci daima uyanık olmalıdır.
 
Dinlemek sadece sesleri duymak değildir: İyi bir dinleyici sadece öğretmeninin anlattıklarına kulak vermez. Onun beden hareketlerine, ses tonuna, yüz hareketlerine de dikkat eder. Dinlemeye hazırlanmanın bir başka yolu konuşmadan hemen önce yapılan hazırlıktır. Acıkmış olarak, bedensel bir yorgunluk üzerine bir anda yapılan bir dinlemenin etkili olması beklenemez. Dinleme öncesi yapılan hazırlık sadece bedensel değildir: Öğrencinin düşünsel olarak da öğretmeni dinlemeye hazırlanmış olması gerekir.
 
Aşağıda   daha   etkin   bir   dinleyici   olmanızı   sağlayacak  6 basamaktan oluşan İFİKAN adlı bir yaklaşım anlatılmaktadır:
 
I- İleriye bak: Dersi dinlerken öğretmenin anlatmakta olduğundan yola çıkarak, daha sonra söyleyeceğini önceden tahmin etmeye çalışın. Böylelikle dikkatinizin dağılması önlenmiş olur; aktif katılımda bulunmuş olursunuz; motivasyonunuz artar. Üç aşamada ileriye bakmak mümkündür.
 
1.   O   gün   derste   öğreneceğiniz   konuları   önceden   okuyun. Yapılacak ön okumanın amacı o konuyla ilgili temel kavramları tanımaktır.   Böylelikle   fikirler,   isimler,   yerler,   ilkeler   veya formüller derste karşınıza çıkınca daha kolay anlarsınız.
 
2.   Dersten   önce   konuları   okurken   cevaplandırılmasını isteyeceğiniz soruların neler olabileceğini düşünün.
 
3.  Eğer bir ön hazırlık yapmış olmasanız bile, dersi dinlerken, öğretmenin daha sonra ne söyleyeceğini düşünün. Öğretmen sizin düşündüğünüzü söylememiş bile olsa, zihninizi konu etrafında yoğunlaştırdığınız için dersi daha iyi anlar, sonra daha çok şey hatırlarsınız.
 
F- Fikirler:  Önemli fikirlere kulak kabartmanız gerektiğini hatırlatır. Ders konusu, bir konunun temelini oluşturan belirli fikirleri içerir. Bu fikirlerin neler olduğuna dikkat edin. Genellikle anahtar fikirler örneklerle, açıklamalarla, kanıtlarla desteklenir ve sık sık tekrarlanır.
 
İ-İşaretler: Bir öğretmen hemen hiçbir zaman açık açık' Bu sınav sorusudur'  demez. Ancak bir konunun önemli bir noktasını anlatırken belirli kelimeler kullanarak veya ses tonunda farklılık oluşturarak size ipucu anlamına gelecek işaretler verir.
 
Bu işaretlere örnek olarak şunlar sıralanabilir:
 
Önemli
 
Başlıca    

Can alıcı
 
Şunu unutmayın ki.
 
Burada esas fikir...
 
Eğer öğretmen ana fikri destekleyici ipuçları veriyorsa muhtemelen şukelimelerle işarel verecektir.
 
Örneğin
 
Bunun tersine
 
Aynı zamanda
 
Benzer şekilde
 
Buna ek olarak Öğretmeniniz önemli bir açıklama yapacaksa şöyle
diyecektir:
 
'Bunun üç sebebi vardır...' Bu nokta, öğretmeninizin açıklama yapmak üzere olduğu anlamına gelir. Son bölümler için ise şu işaretlerin kullanılması muhtemeldir:
 
Çoğunlukla,
 
Sonuç olarak,
 
Bu sebeple,
 
Böylece görüyorsunuz ki,
 
Özetle...
 
Bu işaretlere dikkat ettiğiniz takdirde, bir sınava hangi soruların sorulacağını önceden bilerek girersiniz. Çünkü öğretmenler bu işaretleri dersi dikkatle dinleyen öğrenciler için hiç çekinmeden pek sık verirler ve sınav sorularını da bunların arasından seçerler.
 
K- Katıl: Aktif bir dinleyici olabilmek aynı zamanda eldeki imkânlardan en iyi biçimde yararlanmayı gerektirir. Bunun için yapmanız gerekenler şöyle sıralanabilir:
 
Derse zamanında gelin. Görebileceğiniz, duyabileceğiniz, görülebileceğiniz  ve duyulabileceğiniz bir yerde oturun.
Öğretmenin söylediklerini yalnız içinizden tekrar ederek değil, aynı zamanda başınızı sallayarak, gülümseyerek, anladığınız zaman kaşınızı çatarak, şakalarına gülerek belli edin.
 
A-Araştır: Bunun için: Öğretmene konuyla ilgili sorular sorun.
Konuyla ilgili kendi fikirlerinizi öğretmeninizle veya dersten sonra bir arkadaşınızla paylaşın.

Sorularınıza verilen cevabı anlamadıysanız veya anlatılandan tatmin olmadıysamz, yeni sorular sorun veya ek açıklama isteyin.
Aklınıza gelen soruları veya konuyla ilgili yorumlarınızı unutmamak için defterinize not edin.
 
N- Not tut: Not tutmak öğrenme olayının ön şartlarını yerine getirmeye imkân verir. Bunlar: Uyanıklık ve dikkat Aktif katılım Motivasyon Sonuçların geri bildirim

C-DÜZENLİ TEKRAR
Öğrendiğiniz herhangi bir bilgiyi düzenli aralıklarla tekrarlamazsak öğrenilenlerin %80' i unutulur. Öğrenmek için ders başında çok vakit değil, verimli çalışmak ve çok sayıda tekrar yapmak önemlidir.
 
Tekrar; kesintisiz değil, periyodik aralıklarla yapılmalıdır.
 
Tekrar için en ideal zaman öğrenmenin bittiği andan itibaren ilk 10 dakikadır.
 
Tekrar sırasında anahtar kelimelerin bir listesinin çıkartılması, konunun özüne istenildiği anda ulaşabilmeyi ve anahtar kelimelerin beyne yerleştirilmesi sağlar.
 
Gün içinde çalışılan derslerin uyumadan önce tekrar edilmesi kalıcı öğrenme üzerinde etkilidir.

D-NOT TUTMAK
Not tutmak, duyduklarınıza mantıklı bir çerçeve sağlayarak dersi etkin bir şekilde dinlemenize yardımcı olur. Ders dinlerken tuttuğunuz notların kolay okunabilen, kısa, açık, kolay anlaşılabilen notlar olabilmesi için şu önerilere özel önem verin ve uygulayın:
 
Not tuttuğunuz kâğıt konusunda cömert olun. Hiçbir zaman küçük bir kâğıda veya küçük küçük yazarak sıkıştırmaya çalışarak not tutmayın.
Not tuttuğunuz bir defteriniz olsun. Sayfanın altında, üstünde ve sol tarafında boşluk bırakarak not alın.

Böylece bu boşluklara daha sonra gelen bilgileri veya kendi düşüncelerinizi eklemeniz mümkün olabilir.

Her yeni fikri, yeni bir satıra yazın.

Kendiniz için bir kısaltma dili belirleyin ve not tutarken bunu kullanın.
Konuşmanın hızlı  aktığı yerde bir çizgi  (—) koyun.  Bu kaçırdığınız kelimelerin yaklaşık miktarını belirler ve bunu tamamlamanız gerektiğini size hatırlatır.

Kâğıdınıza geçireceğiniz şema, şekil, tablolar varsa bunlara uygun boş yer bırakın.

Notlarınızı temize çekin. Bunları mümkünse notları tuttuğunuz gece, bu mümkün değilse en geç bir sonraki dersten önce yapın.
Notları temize çekerken, boşlukları dolduracak, konu üzerinde düşünecek ve iyi tekrar yapmış olacaksınız. Böylece sınava hazırlanmanız kolaylaşmış olacaktır.

Önemli kelimelere dikkat çekmek için kendi belirlediğiniz sembolleri kullanın. Büyük harflerle yazın; daire veya kare içine alm; altım çizin, (*, -), renkli kalem kullanın.

Öğretmenin bu önemlidir dediğini yazın ve onu altım çizerek işaretleyin.
Yanlışları silmeyin veya karalamayın, üzerine bir çizgi çekin, bu size zaman kazandırır.

Cümleler arasında boşluk bırakın, konuyu çalışırken bu satırlara eklemek istediğiniz notlan alabilirsiniz.

Ana başlıklar, alt başlıklar kullanın. Ana başlıkları kenar çizgisine koyun, alt başlıkları daha içeriden yazın.

Sınav   için   yapılan   ön   çalışmalarda,   not  tutarak  çalışan
öğrencilerin,   not  tutmadan  çalışanlara  oranla   daha  başarılı oldukları saptanmıştır.