Selanik Yoğurtçusu

Selanik'te 1900'lerin basinda bir Yahudi aileye günasiri bir tepsi yogurt birakan Türk mandiraci, dünyanin en büyük sanayi gruplarindan birinin esin kaynagi olacagini aklina getirir miydi?

Huzurlarinizda Carasso ailesinin öyküsü.

Selanik'te o yıllarda Karasu'lar önde gelen ailelerden biriydi. Izak Karasu tıp ögrenimini tercih etti. Muayenehane açti. Evlendi. Bir oglu oldu. Adini Daniel koydu. Sonra iki de kizi dünyaya gelecekti.

Balkan Savaslari'nda Selanik düsünce, yani Yunanistan tarafindan
isgal edilince, Yahudi toplulukta büyük bir panik patlak verdi.
Çogu Avrupa  yollarina düstü. (Kalanlar 30 yil sonra, Hitler ordulari
Yunanistan'i isgal edince toplama kamplarina gönderilecekti.)

Yunanlilar'in Selanik'e girmelerinden kisa bir süre sonra Izak Karasu,
eşi ve ogluyla birlikte Ispanya'ya göç etti. Tam 420 yil sonra,
kovulduklari topraklara geri dönüyorlardi.

Ilginç ayrinti; Ispanya 1492'de Yahudiler'i topluca sürmüs ama
vatandasliktan çikarmamisti. Karasu ailesi Barselona'ya yerlesti.
Yil:1912. Önce adini Latin alfabesine uyarladi. Izak oldu Isaac,
Karasu ise Carasso. Sonra bir muayenehane açti.
Çok az hastasi vardi, ailesini geçindirmek için zeytinyagi ticaretine de
giristi. Birinci Dünya Savasi'ndan sonra Avrupa'da müthis bir
yoksulluk dönemi basladi. Ispanya'da bundan nasibini aldi.

En çok ilaç sikintisi çekiliyordu. Tam da o günlerde Barselona'da
çocuklar arasinda salgin halinde bagirsak hastaliklari patlak vermesin mi!
Gözleri yasli anne-babalar kucaklarinda bir deri bir kemige dönmüs
yavrulariyla diger doktorlar gibi Isaac Karasu'nun da muayenehanesine
dayaniyor, "Kurtar çocugumuzu" diye yalvariyorlardi.

Ama diger doktorlar gibi Carasso'nun elinden de pek bir sey gelmiyordu.
Gözünün önünde ölüp giden çocuklarin acisiyla uykusunun kaçtigi gecelerin
birinde, bir ses yankilandi belleginde:
"Yogurtçu geldi. Kaymakli yogurtlarim var." Irkildi. Selanik'te günasiri
evlerine bir tepsi kaymakli yogurt birakan Türk saticinin sesiydi bu.
Ve "Eureka" çigliklariyla hamamdan disari kosan Arsimed gibi yataktan
firladi. "Tabii ya" dedi, "Tabii ya."

Selanik'te bagirsak hastaliklarinin tedavisinde yogurt kullanildigini
animsamisti. Günde üç ögün birer kase yogurt yediriyorlardi hastaya ve
birkaç günde sagligina kavusuyordu. Yogurdun nasil yapildigini biliyordu.
Hemen ertesi gün, evinin bodrumunu hazirlamaya koyuldu. Orasi artik
mandıraydi. Birkaç çiftlikten topladigi sütle yogurt imalatina giristi.

Yil:1919.

ILAÇ YERINE YOGURT

Ancak bir sorun vardi. Avrupa'da yogurt bilinmiyordu. Evet,1500'lerin
ortalarina dogru Kanuni Sultan Süleyman bagirsak enfeksiyonuna yakalanan
dostu Fransa Krali I.François'ya bir yogurtçu göndermisti.

Ne var ki, kral iyilesince yogurtçu sirlariyla birlikte Istanbul'a dönmüstü.
Kayitlarda öyle yaziyordu. Isaac Carasso, ürettigi seyin Balkanlar'da ve
Anadolu'da yaygin bir tüketim maddesi oldugunu nasil anlatabilirdi?
Çareyi yogurdunu ilaç olarak kabul ettirmekte buldu. Ve Carasso'nun
yogurdu eczanelerde satilmaya basladi! Hasta çocuklarda etkisi çok
çabuk ortaya çikti.

Doktor meslektaslari ona bir tavsiyede bulundular: Paris'teki Pasteur
Enstitüsü'nden fermante edilmis laktik getirtirse, yogurdun ömrünü
uzatabilirdi. Sözlerini dinledi. Böylece pastörize yogurt dogacakti.
Ama Isaac Carasso bu bulusun önemini pek kavrayamayacakti.
"Ilaç" tutunca, Isaac özel ambalajlar yapmayi akil etti. Kapaklari
porselen cam kaseler.


Sira artik ilaca patent almaya gelmisti. Onun için de bir ad koymaya.
Bir isik çakti; neden oglunun adi olmasin? Yani minik Daniel'in?
Yasadiklari Barselona'nin yaygin dili Katalanca'da küçük Daniel'in ya da
"Daniel'cik" in karsiligi çok hostu dogrusu: "Danon!"  Ancak bu özel ad
oldugu ve marka namiyla tescil edemeyecegi için sonuna bir "e" ekledi.
Hosgeldin "Danone" yogurtlari!

Yogurtçuluk çok kisa sürede Isaac'in asil meslegi haline gelince oglunu,
Daniel'i onun "tahsili" ni yapmaya gönderdi Fransa'ya.
Marsilya'da ticaret lisesinde okuttu. Isin pazarlama, satis, muhasebe
bölümünü bilimsel olarak ögrenmesi için. Ardindan Paris'te Pasteur
Enstitüsü'nde bakteriyoloji staji yaptirdi. Isin üretim asamasina hakim
olabilmesi için. Daniel ögreniminden sonra Fransa'da kaldi, çünkü babasi
Isaac Carasso dünyadan göçmüstü.

6 Subat 1929'da Paris'te 18'inci bölgedeki bir dükkanda "Danone Yogurtlari
Paris Sirketi" kapilarini açti. Onu 1932'de Levallois-Perret'de ilk fabrika izledi.
Danone imparatorlugu iste böyle dogdu.

Bugün öyle bir imparatorluk ki o, 5 kitada at kosturuyor. Cirosu 15 milyar
euro'nun üstünde. 100 bin kisi çalistiriyor. Sütlü ürünlerde dünya birincisi.
18 ülkede (Türkiye dahil) 48 fabrikasi var.
Sise suyunda dünya ikincisi. 13 ülkede (Türkiye dahil) 97 fabrikasi var.
Bisküvi ve tahilli kahvalti ürünlerinde dünya ikincisi. 21 ülkede 53
fabrikasi var.

Imparatorluga -babasinin sayesinde- adı verilen Daniel Carasso,
Daniel'cik, Danone hala hayatta. 99 yasinda. Barselona'da yasiyor.
Uzun yasamasinin sirri mi?
Herhalde söylemeye gerek yok; her gün birkaç kase yogurt!

Ve Daniel'in kulaklarinda -babasinin anlattigi- Selanikli yogurtçunun
evlerinin kapisini çalarken seslenisi yankilaniyor:

"Yogurtçu geldi. Kaymaklı yoğurtlarım var..."


Buna benim de ekliyeceğim çok önemli birşey var;


Yıllarca yoğun kemik erimesi tedavisi görürken, devlet bunun ilaçlarını vermeme kararı aldı biz emeklilere. Bu arada ben  yoğurdu çok çok sevdiğim için ve rejim olsun diye her akşam yemek yerine bir kase yoğurt yemeye başladım. Ancak öylece yemek değil; içine bir avuçta çok sevdiğim naneden ve biraz da z.yağı ile pul biber koyarak ve içine bir de peksimet doğrıyarak. Geçen sene kemik ölçümü için verilen tarihte dispansere gidip tahlil ve mr'larımın çekiminden sonra kemik erimesinin sızıntıya dönüştüğü yani hızlı erimenin neredeyse durur gibi olduğunu söyledi doktor ve bana ne kullandığımı sordu, ben de hiçbirşey sadece bol bol naneyle karışık yoğurt yediğimi söyledim;


Doktor: Nane ile yoğurdun birleşmesiyle doping yapmışsınız dedi. Şimdiyse her hastaya kadın kür olarak haftanın hergünü böyle yoğurt yiyeceksiniz ilaç gibi diye tembih ediyormuş. Benden söylemesi. Denemekten zarar gelmez. Ancak unutmamalı ki yoğurdun içinde mutlaka bolca kuru nane olacak... Sağlıklı bir yaşam dileklerimle.
Bingo sites http://gbetting.co.uk/bingo with sign up bonuses